HAZIR BETON BİLEŞENLERİ
Betonu oluşturan hammaddeler agrega ( ince ve kaba ),
su, çimento, kimyasal ve mineral katkılardır.Bileşen malzemeler, betonun dayanıklılığını olumsuz
etkileyebilecek veya donatı korozyonuna sebep
olabilecek miktarda zararlı madde içermemeli ve betonda
kullanım amacına uygun olmalıdır.
AGREGA: Beton Teknolojisinde kullanılan kum, çakıl,
kırma taş gibi taneli malzemelerin genel adı agregadır.
Beton içerisinde hacimsel olarak yaklaşık % 75 civarında
bulunan agrega önemli bir bileşendir.Agregalar tane boyutlarına göre ince ve kaba agrega
olarak iki kısma ayrılır.Betonda kullanılacak agregalar TS 706 prEN 12620
standardına uygun olmalıdır.Agregaların beton içerisinde rolünün çok büyük olması
sebebi ile betonda kullanılacak agregaların yapısı,granülometrisi, sertliği betona direk olarak etkiler.Agrega tipi, tane büyüklüğü dağılımı ve yassılık -
uzunluk, donma / çözülme dayanıklılığı, incelik gibi
agregaözellikleri:
Yapım (İnşaat ) yöntemi,Betonun yapıda kullanım amacı,Betonun maruz kalacağı çevre şartları,Görünür agrega yüzeyi veya yüzey bitirme işlemlerinin
gerektirdiği diğer özellikler dikkate alınarak
seçilmelidir.Beton karışımında Agregaların en büyük anma tane
büyüklüğü ( Dmax.), donatının beton örtü tabakası (paspayı ) ve beton eleman kesitinin en küçük boyutu
dikkate alınarak belirlenmelidir.
ÇİMENTO: Su ile ıslatıldığında hidrotasyon olayı sonucu
sertleşen ve bir daha yumuşamayan hidrolik bir
bağlayıcıdır.Yaklaşık % 70 kalker, % 30 kil ve gerekiyorsa demir
cevheri karışımı 1400 - 1500 c de döner fırınlarda
pişirilir
ve erken priz yapmasını önlemek için % 2 - 6 oranında
jips ( alçı taşı) ilave edilerek çimento elde edilir.Hazır betonda kullanılacak çimentolar yapıların
özellikleri dikkate alınarak belirlenmeli ve EN 197 - 1
standardına uygunluğu kanıtlanmalıdır. ( TS EN 206 - 1 /
NİSAN 2002 )
KARMA SUYU: Beton üretimde kullanılan karışım suyunun
iki ön emli işlevi vardır.
1. Toz haldeki çimento ve agregayı plastik, işlenebilir
bir kütle haline getirmek.
2. Çimento ile kimyasal reaksiyona girerek plastik
kütlenin sertleşmesini sağlamak.Genel olarak içilebilir özellikteki bütün sular bet onda
kullanılmaya uygundur.Ancak Hazır betonda kullanılacak karışım suyunun
kalitesinin belirlenmesi uygunluğunun kanıtlanması
gereklidir.
BETON KATKI MADDELERİ
Beton karışımını oluşturmakta kullanılan çimento, agrega
ve su gibi temel malzemelerin karıştırma
işleminden hemen önce veya karıştırma işlemi esnasında
beton karışımının içerisine katılan malzemeye
Beton Katkı Maddesi denilmektedir. Beton katkı
maddeleri, betonun bazı özelliklerini değiştirerek
performansını artırabilmekte / veya betonun daha
ekonomik olmasını sağlayabilmek için kullanılmaktadır.
Beton katkı maddelerini dört ana grup altında toplanır.
1. KİMYASAL KATKI MADDELERİ:
Beton teknolojisinde, kimyasal katkı maddeleri, su
içerisinde erime özelliği gösteren katkı maddeleri
olarak
tanımlanmaktadır.Betonun karışım suyu ihtiyacını azaltan katkılar, taze
betonun priz almasını geciktiren katkılar ve priz
almasını hızlandıran katkılar kimyasal katkı maddeleri
olarak tarif edilir.
2. HAVA SÜRÜKLEYİCİ KATKI MADDELERİ
Beton karışımının içerisine katıldıklarında, çimento
hamurunun içerisinde birbirleriyle bağlantısı olmayan
çok küçük ve karalı hava kabarcıkları oluşturan katkı
maddeleri olarak tarif edilirler.Hava sürükleyici katkı maddelerinin tümü su içerinde
erime gösteren türde değildir. Bu sebeple bu tür katkı
maddeleri ayrı bir grup olarak sınıflandırılır.Hava sürükleyici katkı maddeleri, betonun dona karşı
dayanıklılığını artırmak amacı için kullanılmaktadır.
3. İNCE TANELİ MİNERAL KATKI MADDELERİ
Beton Teknolojisinde kullanılan mineral katkı maddeleri
, uçucu kül, silis dumanı, tras, granüle yüksek fırın
cürufu gibi puzolonik özellikli maddelerdir.İnce taneli mineral katkılar, betonun işlenebilmesini,
dayanımını, dayanıklılığını ekonomikliliğini artırmak
amacıyla kullanılmaktadır.
4. DEĞİŞİK TİPTEKİ DİĞER KATKI MADDELERİ
Korozyon önleyici katkılar, nem önleyici, su
geçirgenliğini azaltan , renklendirici katkılar gibi.İstenilen kıvamda bir taze beton elde etmek üzere beton
karışımının ihtiyacı olan su miktarını azaltan, taze
betonun priz almasını hızlandıran veya geciktiren katkı
maddeleri gibi kimyasal katkı maddeleri ve hava
sürükleyici katkılar, genellikle betonun karma suyu
içerisine çimento ağırlığının % olarak katkı cinsine
göre
ilave edilir.İnce taneli mineral katkı maddeleri, betondaki çimento
ağırlığının yaklaşık % 10 - 50 sine denk gelenmiktarlarda karışıma ilave edilir.Beton katkı maddeleri taze betonun işlenebilme, kıvam,
su ihtiyacı ve priz süreleri gibi özelliklerini
istenildiği
yönde değiştirmek, betonun terlemesini azaltmak için
kullanılır.Taze betonun özellikleri, başta dayanım ve dayanıklılık
olmak üzere, sertl eşmiş betonun tüm özeliklerini ve
ekonomiyi etkilemektedir.